Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) ile Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER) iş birliğinde düzenlenen Elektrik Dağıtım Sektöründe 1. İnovasyon, Yaygınlaştırma ve Girişimcilik Günleri etkinliğinde, elektrik dağıtım şebekelerinin güçlendirilmesi, hizmet kalitesinin artırılması, AR-GE çalışmalarının yerli teknolojilere dönüştürülmesi ve akıllı sayaçların yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalar sektör temsilcilerinin katılımıyla değerlendirildi.

Program kapsamında konuşan EPDK Başkanı Mustafa Yılmaz, yenilenebilir enerji, elektrikli ulaşım, depolama ve dağıtık üretimin dağıtım şebekelerinde yeni ihtiyaçlar ortaya çıkardığını belirterek, farklı coğrafi ve iklim koşullarında hizmet veren 21 dağıtım şirketinin yatırım ve bakım faaliyetlerinin güçlendirilmesinin önem taşıdığını ifade etti. Yılmaz, 2026-2030 dönemine ilişkin kaynak artışına değinerek şunları söyledi: “EPDK olarak 2026–2030 yıllarını kapsayan beşinci uygulama döneminde yatırım tavanını önceki döneme göre reel olarak yaklaşık bir buçuk katına, planlı bakım kaynaklarını ise 2,1 katına yükselttik.”

Nisan 2026’da yayımlanan kalite faktörü düzenlemesiyle elektrik kesintilerinin süresi ve sıklığı, teknik kalite, kullanıcı memnuniyeti ile iş sağlığı ve güvenliği göstergelerinin birlikte değerlendirildiğini, söz konusu göstergelerin dağıtım şirketlerinin gelir tavanlarını da etkilediğini kaydeden Yılmaz, “Amacımız, yatırımların, bakım faaliyetlerinin ve teknolojik gelişmelerin somut hizmet kalitesi artışına dönüşmesini sağlamaktır.” ifadelerini kullandı.

Dağıtım sektöründeki AR-GE desteklerine ilişkin bilgi veren Yılmaz, Temmuz 2014’ten itibaren yapılan 2 bin 85 proje başvurusundan 724’ünün kabul edildiğini, bunların 619’unun elektrik, 105’inin doğal gaz dağıtımı alanında olduğunu belirtti. Yılmaz, 5 Eylül’de yayımlanan yeni düzenlemelerin kapsamını şu sözlerle aktardı: “Seri üretim öncesi prototip geliştirme, doğrulama testleri, pilot uygulamalar, saha gösterimleri, siber güvenlik testleri ve yerlileştirme faaliyetlerini, belirli şartlarda destek kapsamına aldık. Fikri ve sınai mülkiyet haklarının korunmasına ilişkin düzenlemeleri de bu çerçevenin bir parçası haline getirdik.”

AR-GE sonuçlarının ürün geliştirme çalışmalarıyla sahada uygulanabilir çözümlere dönüştürülmesinin önemini vurgulayan Yılmaz, Ocak 2023’ten itibaren Yerli Yazılım Ekosistemi Çağrısı kapsamında 72 yazılım projesi başvurusundan 26’sının kabul edildiğini bildirdi. Yılmaz, yerli yazılımı teşvik eden düzenlemelere ilişkin “Ayrıca 2026-2030 döneminde yerli yazılım kullanan dağıtım şirketlerine yönelik ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti oranındaki yüzde 5'lik artış da mevcut düzenleyici teşvikler arasında yer almaktadır.” dedi.

Milli Akıllı Sayaç Sistemi’nin (MASS) EPDK tarafından desteklenen AR-GE çalışmalarının sonuçlarından biri olduğunu belirten Yılmaz, akıllı sayaç dönüşümünün 1 Mart 2026’da başladığını, eylül ayına kadar 4 milyon Akıllı Sayaç EKO ile 70 bin Akıllı Sayaç PRO’nun tesis edildiğini kaydetti. Gelecek döneme ilişkin çalışmaları değerlendiren EPDK Başkanı Mustafa Yılmaz, şunları söyledi: “Bu kapsamda, 2027 sonuna kadar, yaklaşık 2,7 milyon adet Akıllı Sayaç PRO modelinin tesis edilmesi planlanmaktadır. Böylelikle iki yıllık süreçte yaklaşık 7 milyon abonenin sayacının uzaktan okuma kapsamına alınması, ayrıca şebeke izleme kapsamında da 15 milyon abonenin bağlantı noktasındaki kesinti ve teknik kalite verilerinin izlenmesi sağlanacaktır.”

Türkiye’deki elektrik abonelerinin tüketim ve üretim verileri, kesinti kayıtları, tazminat bilgileri ve planlı kesinti bildirimlerine ulaşabileceği MASS kullanıcı mobil uygulamasının test sürümünün hizmete sunulduğunu aktaran Yılmaz, sayaç değişimlerinin EPDK tarafından yakından izleneceğini belirterek “Akıllı sayaç dönüşümünde planlamanın gerisinde kalan şirketler ile ilgili gerekli tedbirlerin alınacağını da özellikle vurgulamak isterim.” dedi.

Elektrik dağıtım sektöründeki iş birliğine de değinen Yılmaz, 21 dağıtım şirketinin bilgi ve tecrübesinin araştırmacılar, teknoloji geliştiricileri ve girişimcilerle buluşturulduğunu belirtti. Yeni AR-GE ve ÜR-GE düzenlemeleri kapsamında kuluçka merkezleri, hızlandırma programları, eğitim ve yaygınlaştırma faaliyetlerine ilişkin giderlerin de belirli şartlarda desteklendiğini ifade eden Yılmaz, “Kurum olarak düzenlemelerimizle yatırım ve hizmet kalitesini güçlendirmeye, AR-GE sonuçlarını uygulanabilir ürünlere dönüştürmeye ve yerli teknoloji ekosistemini desteklemeye devam edeceğiz.” değerlendirmesinde bulundu.

Etkinlikte önemli mesajlar veren Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ise enerji arzının kesintisiz, güvenilir ve uygun maliyetli biçimde sağlanmasının ekonomik olduğu kadar güvenlikle ilgili bir konu olduğunu belirtti. Türkiye’nin petrol ve doğal gaz kaynaklarının ekonomiye kazandırılması, yenilenebilir enerji kapasitesinin geliştirilmesi, nükleer enerji ve enerji verimliliği çalışmalarına değinen Bayraktar, “Enerjide tam bağımsızlık hedefimiz, üretimden iletime, dağıtımdan tüketime kadar bütün sistemi birlikte dönüştürmemizi gerektiriyor.” dedi.

Türkiye’nin gelecek dönem enerji ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan Milli Enerji 2040 vizyonunun kamuoyuyla paylaşılacağını belirten Bayraktar, şunları söyledi: “5 Kasım'da İstanbul'da yapacağımız bir lansmanla Milli Enerji 2040 vizyonumuzu kamuoyuyla paylaşacağız.” Bayraktar, elektrikli araçlar, üretim süreçlerinin elektrikleşmesi, yapay zeka uygulamaları ve veri merkezlerinin gelişmesiyle elektrik talebinin artacağını belirterek “Milli Enerji 2040 kapsamında elektrik iletim ve dağıtım altyapımızda yaklaşık 100 milyar dolarlık yatırım öngörüyoruz.” ifadelerini kullandı.

Yeni sanayi bölgeleri, büyüyen şehirler, çatı tipi güneş enerjisi sistemleri ve dijital ekonominin dağıtım şebekelerinde yeni ihtiyaçlar oluşturduğuna işaret eden Bakan Bayraktar, dijitalleşmenin şebeke yönetiminde önem kazandığını belirterek şunları kaydetti: “Şebekelerimizi gerçek zamanlı izleyebilen, talebi doğru tahmin edebilen, arızalara daha hızlı müdahale edebilen ve mevcut kapasiteyi daha verimli kullanabilen bir yapıya geçirmemiz gerekiyor.” Bayraktar, “Milli Enerji 2040 yeni enerji mimarimizde, elektrik dağıtım altyapımızın birçok alanında yerli yazılımların geliştirilerek yaygın biçimde kullanıldığını ve siber saldırılara karşı korunaklı hale geldiğini görmek istiyoruz.” ifadelerini kullandı.

Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilecek COP31’in iklim hedeflerinin somut yatırımlara ve uluslararası iş birliklerine dönüştürülmesi açısından önem taşıdığını belirten Bayraktar, Türkiye’nin öncülük edeceği girişimlere ilişkin “Bu kapsamda COP31'de öncülük edeceğimiz en önemli girişimlerden biri, 2035'e kadar elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını yüzde 35'e çıkarmayı amaçlayan Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü olacak.” dedi.

COP31 gündeminde elektrik şebekelerinin güçlendirilmesinin de yer alacağını aktaran Bakan Bayraktar şunları söyledi: “Bu kapsamda, dağıtım şebekelerinin modernizasyonu, dijitalleşmesi, yenilenebilir enerji kaynaklarının sisteme entegrasyonu ve şebeke yatırımlarının finansmanı konularında uluslararası iş birliğini geliştirmeyi hedefliyoruz. Türkiye olarak hedefimiz, yalnızca kendi enerji altyapımızı geleceğe hazırlamak değil, aynı zamanda elektrifikasyonun ve şebeke yatırımlarının küresel ölçekte hızlandırılmasına da katkı sağlamak. Bu süreçte elektrik dağıtım sektörümüzün tecrübesini, geliştirdiği teknolojileri ve yenilikçi uygulamalarını uluslararası alanda daha görünür kılmak istiyoruz.”